Dit klinkt als een advertentie voor een ietwat dubieuze zelfhulp-praktijk, nietwaar? Toch gaat dit artikel over een uiterst respectabel en bruikbaar instrument dat o.a. gebruikt wordt om inzicht te krijgen in je blinde vlekken.

Maar voor ik dat uitleg, eerst even iets over Joseph en Harry. Vroeger zat er bij ons in de stad een videotheek met de poëtische naam Elka. Ik fantaseerde graag dat dat een samenvoeging was van de namen van de eigenaars: Elly en Karel. Geen idee of het echt zo was overigens, maar het idee alleen al vond ik erg leuk.

Ik heb altijd een zwak gehad voor bedrijven met dit soort namen. Zo zie ik regelmatig een busje rijden van klusbedrijf CoVi. Cor Visser misschien? En ja hoor, even googelen: het is het bedrijf van Con Vissers. Fantastisch.

Het zijn niet alleen ondernemers van MKB-bedrijven die hun eigen naam creatief inzetten bij het verzinnen van een naam voor hun bedrijf. Zo bestaat er een model dat vaak gebruikt wordt om communicatie beter te begrijpen, het Johari-venster. Ontwikkeld door, tadaaa: Joseph Lust en Harry Ingram. Echt waar . Alleen daarom al ben ik fan.

Maar goed, los van de naam is het ook nog eens een heel fijn en bruikbaar model. Je kunt het gebruiken als zelfreflectie-instrument, om je ‘blinde vlek’ boven tafel te krijgen bijvoorbeeld. En ook voor een team kan het een effectief instrument zijn.

Het model heeft  4 kwadranten:

De ‘vrije ruimte’ is bekend terrein, zowel voor jezelf als de ander. Dit zijn zichtbare zaken, zoals uiterlijke kenmerken, maar ook bijvoorbeeld informatie die je deelt met anderen. Naar mate mensen elkaar beter kennen,  is de vrije ruimte groter.

Dat wat bekend is bij jou, maar niet bij anderen, is je ‘verborgen gebied’. Denk hierbij aan gevoelens, zaken die je niet wilt delen met anderen. Je bepaalt zelf hoe groot dit gebied is, ook hier is het weer afhankelijk van de mate waarin je mensen kent en vertrouwt hoe groot je dit gebied laat zijn.

Een interessant kwadrant voor je persoonlijke ontwikkeling is de ‘blinde vlek’. Dit gaat over gedrag waar anderen jou moeiteloos mee kunnen beschrijven, maar waar je jezelf niet bewust van bent. Dat kan bijvoorbeeld gaan over stopwoordjes die je gebruikt, maar ook je manier van communiceren die een bepaalde reactie oproept. Als je wilt groeien en ontwikkelen, is inzicht krijgen in je blinde vlek cruciaal. Daar heb je feedback van anderen voor nodig.

Het 4e kwadrant tenslotte, is je onbekende zelf. Dit zijn zaken die je niet weet over jezelf en die anderen ook niet weten. Door te experimenteren en te ontdekken kom je er achter wat jouw onbekende terrein is. Voor teams kan het interessant zijn dit gebied gezamenlijk te verkennen.

De ideeën die ten grondslag liggen aan het Johari-venster zijn:

  • hoe groter de open ruimte, hoe meer vertrouwen mensen onderling hebben. En het werkt natuurlijk ook andersom: hoe meer vertrouwen, hoe groter de open ruimte wordt.
  • Feedback van anderen is een effectieve manier om je open ruimte te vergroten en je blinde vlek juist te verkleinen.

In teamverband is het Johari-venster een heel simpel en bruikbaar model. Door gerichte feedback te geven én te ontvangen ontstaat er meer openheid en vertrouwen. Voor je persoonlijke ontwikkeling kan het heel waardevol zijn inzicht te krijgen in je eigen gedrag en je blinde vlek te verkleinen.

Kortom, ik vind het Johari-venster een simpel maar effectief model, zowel voor je individuele ontwikkeling als voor teams. En dat dan in combinatie met die naam…een cadeautje. 

Meer weten over dit onderwerp? Op 17 mei organiseer ik een workshop over feedback, waarin ook dit model aan de orde komt. Kijk hier voor meer informatie en aanmelden.